Kategorie
22 pa藕dziernika 2020, 11:11

Jesienne ci臋cie 偶ywop艂otu. Jak i czym przycina膰 偶ywop艂ot jesieni膮?

Urz膮dzenia ogrodowe
Jesienne ci臋cie 偶ywop艂otu. Jak i czym przycina膰 偶ywop艂ot jesieni膮?

呕ywop艂ot nie jest wymagaj膮c膮 ro艣lin膮, by pi臋knie rozrasta膰 si臋, wymaga jedynie podstawowej piel臋gnacji. Mi臋dzy innymi鈥 przycinania.

呕ywop艂ot, czyli zwarta zielona 艣ciana zbudowana ze zdrowych, posadzonych blisko siebie聽 krzew贸w to pi臋kny i praktyczny zarazem element przydomowego krajobrazu. Nie tylko zdobi ogr贸d, lecz tak偶e izoluje go 鈥 od zgie艂ku, wiatru. Ponadto os艂ania przed spojrzeniami s膮siad贸w czy przechodni贸w, dzi臋ki czemu zapewnia domownikom prywatno艣膰.聽

Jak dba膰 o t臋 wyj膮tkow膮 ro艣lin臋, by przez ca艂y rok cieszy艂a oczy i dobrze pe艂ni艂a swoje funkcje? Przede wszystkim regularnie przycina膰.聽

Po co jesieni膮 przycina膰 偶ywop艂ot?

Ci臋cie reguluj膮ce szczeg贸lnie wa偶ne jest w przypadku 偶ywop艂otu nieformowanego, kt贸ry wygl膮dem przypomina rz膮d rosn膮cych naturalnie ro艣lin charakteryzuj膮cych si臋 bujnym ulistnieniem oraz dekoracyjnymi kwiatami. Tworz膮 go przede wszystkim krzewy:

  • kolczaste (np. g艂贸g, dzika r贸偶a),
  • zimozielone (np. wybrane gatunki 偶ywotnik贸w),
  • kwitn膮ce (np. tawu艂a norweska, ja艣minowiec, krzewuszka cudowna).

Tak oryginalne 鈥炁紋we ogrodzenie鈥 pot臋guje walory estetyczne ogrodu, ale tylko przez kilka tygodni 鈥 w okresie kwitnienia. P贸藕niej trzeba pom贸c mu zachowa膰 w艂a艣ciwy kszta艂t i atrakcyjne ulistnienie. Niestety, niewiele z krzew贸w przeznaczonych na 偶ywop艂ot nieformowany zachowuje nienagann膮 form臋. Wyj膮tkami od regu艂y s膮:聽

  • lilak Meyera,
  • 艣liwa dzieci臋ca,
  • berberys Thunberga,
  • kalina koralowa Compactum.

Wi臋kszo艣膰 gatunk贸w i odmian krzew贸w pozostawione bez opieki, maj膮ce mo偶liwo艣膰 niekontrolowanego wzrostu, marnieje. Sporo p臋d贸w przestaje rosn膮膰 we w艂a艣ciwym kierunku, przez co nachodzi na s膮siednie ga艂膮zki. Co wi臋cej, w ci膮gu kilku lat od posadzenia, strefy kwitnienia przenosz膮 si臋 鈥 w g贸rne (m艂odsze, lepiej do艣wietlone) cz臋艣ci ro艣lin.

Dzika r贸偶a, 偶ywotniki i ja艣minowiec to przyk艂ady krzew贸w, kt贸re warto wybra膰 na 偶ywop艂ot, kt贸ry nada przydomowemu krajobrazowi oryginalny charakter.

Ro艣liny na 偶ywop艂ot formowany-min.jpg殴r贸d艂o: Adobe Stock

Jedynym ratunkiem jest odm艂odzenie 偶ywop艂otu i przeprowadzenie ci臋cia sanitarnego. Polega ono na usuni臋ciu najstarszych, najgrubszych ga艂臋zi, a tak偶e p臋d贸w krzy偶uj膮cych si臋 oraz nadmiernie zag臋szczonych.

  • przywraca krzewom foremny kszta艂t,
  • ogranicza nadmierne rozrastanie si臋 krzew贸w,
  • pobudza ro艣liny do kwitnienia w kolejnych latach.

Z kolei ci臋cie formuj膮ce, dzi臋ki kt贸remu nadasz krzewom po偶膮dany kszta艂t, przeznaczone jest wy艂膮cznie dla 偶ywop艂otu formowanego. Nale偶y wykonywa膰 je tak cz臋sto, jak wymaga tego dany gatunek ro艣liny.聽

  • wzmacnia i zag臋szcza ro艣lin臋,
  • nadaje ro艣linie po偶膮dany kszta艂t,
  • utrzymuje 偶ywop艂ot w nienagannej formie.

Jakie krzewy sprawdzaj膮 si臋 najlepiej na 偶ywop艂ot formowany? Sprawd藕!

5 najlepszych ro艣lin na 偶ywop艂ot formowany

Planuj膮c ci臋cie formuj膮ce, uwzgl臋dnij szybko艣膰 przyrostu (tempo wzrostu) krzew贸w tworz膮cych 偶ywop艂ot. W ten spos贸b utrzymanie go pod kontrol膮 - w zaplanowanej formie - b臋dzie 艂atwiejsze.

Kiedy przycina膰 偶ywop艂ot 鈥 jesieni膮?

Przede wszystkim w terminie, czyli od wrze艣nia do po艂owy listopada.聽 Sam zabieg nale偶y przeprowadzi膰 w dzie艅 ciep艂y i pogodny - bezdeszczowy (niebo mo偶e by膰 zachmurzone, wa偶ne, by nie pada艂o).聽

Nie odk艂adaj go jednak na ostatni膮 chwil臋 ze wzgl臋du na szybko pogarszaj膮ce si臋 warunki pogodowe; im bli偶ej zimy, tym mniejsze szanse na aur臋 sprzyjaj膮c膮 piel臋gnacji ro艣lin wok贸艂 domu. W listopadzie piel臋gnacj臋 偶ywop艂otu mo偶e uniemo偶liwi膰 och艂odzenie oraz cz臋ste, d艂ugo utrzymuj膮ce si臋 opady deszczu (lub deszczu ze 艣niegiem).聽

Praca w takich warunkach jest niebezpieczna, a tak偶e nieefektywna. Rany pozosta艂e po ci臋ciu na mokrych p臋dach, zamiast goi膰 si臋, gnij膮. Co bardzo os艂abi kondycj臋 poszczeg贸lnych krzew贸w, a tak偶e ca艂ego 偶ywop艂otu. Szkodzi mu r贸wnie偶 wilgotne powietrze 鈥 obni偶a odporno艣膰 krzew贸w, czyni膮c je podatn膮 na choroby.

Jak przycina膰 偶ywop艂ot 鈥 jesieni膮?

1. 呕ywop艂ot formowany

Klasyczny 偶ywop艂ot formowany w przekroju poprzecznym ma z regu艂y kszta艂t trapezu. Jest szerszy u podstawy, a w臋偶szy u szczytu (boki od podstawy ku wierzcho艂kowi pochylaj膮 si臋 nieznacznie do wewn膮trz). Co sprawia, 偶e wszystkie partie ro艣liny (tak偶e p臋dy rosn膮ce tu偶 przy pod艂o偶u) maj膮 zapewniony swobodny dost臋p do 艣wiat艂a. W rezultacie 偶ywop艂ot pi臋knie ro艣nie 鈥 ju偶 od podstawy dobrze rozga艂臋zia si臋 i pokrywa li艣膰mi lub ig艂ami, kt贸re r贸wnomiernie barwi膮 si臋 na ca艂ej powierzchni.聽

Chc膮c uzyska膰 ten efekt, przed ci臋ciem wbij pomi臋dzy krzewami, co 2-3 metry, odpowiednio wysokie paliki i rozci膮gnij na nich napr臋偶ony sznur.聽

Ci臋cie 偶ywop艂otu formowanego niskiego聽 (poni偶ej 1 m):

  • przytnij 偶ywop艂ot od g贸ry, skracaj膮c 2/3 tegorocznych przyrost贸w,
  • obetnij wszystkie p臋dy wystaj膮ce ponad rozci膮gni臋ty sznur,
  • uformuj kraw臋dzie 偶ywop艂otu wg w艂asnej wizji (np. zaokr膮glij).聽

Ci臋cie 偶ywop艂otu formowanego 艣rednio wysokiego (powy偶ej 1 m do 2 m) i wysokiego聽 (powy偶ej 2 m):

  • usu艅 zb臋dne p臋dy z bocznych kraw臋dzi (wyrastaj膮ce poza form臋 偶ywop艂otu),
  • wyr贸wnaj g贸rn膮 cz臋艣膰 偶ywop艂otu.

R贸wnie cz臋sto spotykany jest 偶ywop艂ot w kszta艂cie sto偶ka. W taki spos贸b formowane s膮 przede wszystkim iglaki, np. tuje.聽

Z kolei krzewy cieniolubne takie jak np. cisy mo偶esz formowa膰 na kszta艂t prostok膮ta 鈥 figur臋 r贸wnie popularn膮 co wy偶ej wspomniany trapez i sto偶ek. W贸wczas p臋dy u podstawy maj膮 ograniczony dost臋p do 艣wiat艂a, co jednak nie przeszkadza im prawid艂owo rosn膮膰.

Jesienne przycinanie 偶ywop艂otu z tui

  • Skr贸膰 p臋dy (wystaj膮ce poza naturalny kszta艂t ro艣liny) o 1-2 cm.聽

Tuje (szczeg贸lnie odmiany: Atrovirens, Brabant, Zebrina) ze wzgl臋du na bardzo szybki przyrost, nale偶y mie膰 stale pod kontrol膮; je艣li zostan膮 pozostawione same sobie, bardzo intensywnie rozrastaj膮 si臋 zar贸wno wzd艂u偶, jak i wszerz. Zbyt d艂ugie ga艂臋zie zaczynaj膮 opada膰 鈥 nachodz膮 na siebie - przez co ro艣liny trac膮 regularn膮, g臋st膮 form臋.

Wysoki, smuk艂y sto偶ek - tuja 鈥濻zmaragd鈥 to jeden z najpopularniejszych 偶ywotnik贸w wybieranych na efektowny 偶ywop艂ot.聽

tuja 偶ywop艂ot-min.jpg殴r贸d艂o: Adobe Stock

Pierwsze ci臋cie 偶ywop艂otu z tui powiniene艣 wykona膰, dopiero kiedy krzewy osi膮gn膮 co najmniej 1,5 metra wysoko艣ci. Przeprowadzenie tego zabiegu, zanim krzewy urosn膮 do po偶膮danej wysoko艣ci, grozi ich trwa艂ym uszkodzeniem 鈥 mog膮 mie膰 k艂opoty z regeneracj膮, strac膮 si艂y na rozrost i nie zag臋szcz膮 si臋 tak 艂adnie, jak potrafi膮.

Jesienne przycinanie 偶ywop艂otu z cis贸w

  • Skr贸膰 m艂ode p臋dy w po艂owie ich zesz艂orocznego przyrostu (ok. 0,5 cm nad zdrowym i silnym p膮kiem) tak, aby nie by艂y d艂u偶sze ni偶 10 cm.

Przyci臋cie zbyt d艂ugich, a przy tym rozkrzewionych i wiotkich p臋d贸w umo偶liwi przywr贸cenie krzewom regularn膮, 艂adnie zag臋szczon膮 form臋.聽

  • Przytnij 偶ywop艂ot od g贸ry, usuwaj膮c p臋dy wyrastaj膮ce ponad wysoko艣膰 sznurka rozci膮gni臋tego wzd艂u偶 wierzcho艂k贸w krzew贸w.聽

M艂ode krzewy nie wymagaj膮 drastycznego ci臋cia. Wystarczy delikatnie skr贸ci膰 p臋dy boczne, kt贸re nadmiernie rozrastaj膮 si臋, usun膮膰 ga艂膮zki s艂abe i cienkie (zw艂aszcza rozwijaj膮ce si臋 w 艣rodkowych cz臋艣ciach ro艣lin) oraz uszkodzone (zniszczone, chore).

Cis tworzy bardzo pi臋kny - zwarty i g臋sty - 偶ywop艂ot. To najlepszy spos贸b na prywatno艣膰 i spokojny wypoczynek w ogrodzie bez obawy o ciekawskie spojrzenia.

cis 偶ywop艂ot-min.jpg殴r贸d艂o: Adobe Stock

Radykalnego ci臋cia wymaga natomiast bardzo stary lub niew艂a艣ciwie piel臋gnowany 偶ywop艂ot z cis贸w. O tym jak bardzo jest zaniedbany, 艣wiadczy ilo艣膰 zbr膮zowia艂ych (cz臋sto gnij膮cych czy zainfekowanych chorob膮) ga艂膮zek. Bezwzgl臋dnie wytnij je wszystkie, prowadz膮c ci臋cie tu偶 przy samym pniu. Nowe p臋dy odbij膮 ju偶 w pierwszych tygodniach wiosny, dzi臋ki czemu 偶ywop艂ot pi臋knie rozkrzewi si臋 i r贸wnomiernie zag臋艣ci.

2. 呕ywop艂ot nieformowany

Piel臋gnacja 偶ywop艂otu nieformowanego jest znacznie 艂atwiejsza, poniewa偶 nie wymaga on regularnego ci臋cia. Jesienne nie jest konieczne. Dopiero wiosn膮 mo偶esz prze艣wietli膰 ro艣lin臋, usuwaj膮c z krzew贸w wszystkie stare ga艂臋zie rosn膮ce w dolnych partiach. M艂ode p臋dy skr贸膰 o 2/3 d艂ugo艣ci.

Urz膮dzenia do ci臋cia 偶ywop艂ot贸w

Do ci臋cia wysokich 偶ywop艂ot贸w wykorzystaj urz膮dzenia Muti-Tool STIGA, w tym STM 24 AE (podkrzesywarka i sekator na wysi臋gniku). Lekki sekator na wysi臋gniku umo偶liwia w pe艂ni bezpieczne przycinanie wierzcho艂k贸w krzew贸w - bez konieczno艣ci wchodzenia na drabin臋. Co przek艂ada si臋 na du偶y komfort pracy; 偶ywop艂ot przycinasz w pozycji naturalnej, nie nadwyr臋偶aj膮c bark贸w czy ramion. Szybkie i precyzyjne usuwanie zb臋dnych ga艂膮zek umo偶liwia 20-centymetrowa prowadnica pracuj膮ca z pr臋dko艣ci膮 6,7 m/s.聽

Sekator na wysi臋gniku znajdziesz w zestawie z urz膮dzeniem akumulatorowym Multi-Tool STIGA. Z jego pomoc膮 bezpiecznie, bo bez konieczno艣ci u偶ywania drabiny, wygodnie - bez b贸lu kr臋gos艂upa i ramion - oraz profesjonalnie uformujesz wierzcho艂ek 偶ywop艂otu.

Multitool SMT24AE-min.jpg

W usuwaniu zb臋dnych p臋d贸w u 艣rednio wysokich 偶ywop艂ot贸w doskonale sprawdzaj膮 si臋 sekatory STIGA.

Sekator spalinowy, dzi臋ki systemowi t艂umienia wibracji, pozwalaj膮 na znacznie wydajniejsz膮 prac臋: przy minimalnym wysi艂ku, bez zb臋dnych przerw. U偶ywaj膮c go, skracasz czas potrzebny na przyci臋cie oraz uformowanie 偶ywop艂otu do niezb臋dnego minimum. Precyzyjne ci臋cie to zas艂uga podw贸jnych, ostrzonych laserowo ostrzy; zabezpieczenie ko艅c贸wki no偶a umo偶liwia swobodne dotarcie do ka偶dego naro偶nika 偶ywop艂otu (nawet kiedy ro艣nie np. przy 艣cianach czy wzd艂u偶 tradycyjnego ogrodzenia) bez ryzyka o uszkodzenie maszyny.

Atutem sekator贸w elektrycznych i akumulatorowych jest praca bezpieczna dla 艣rodowiska (bez spalin), a przy tym przyjazna u偶ytkownikowi (bez ha艂asu zak艂贸caj膮cego spokoju w okolicy). Pe艂n膮 kontrol臋 nad urz膮dzeniem zapewnia ergonomiczny uchwyt 鈥 mi臋kka r膮czka, kt贸r膮 mo偶esz obr贸ci膰 o 180 stopni w 3 lub 5 pozycjach (w zale偶no艣ci od modelu sekatora). Co przek艂ada si臋 na 艂atwo艣膰 pracy; usuwasz zb臋dne p臋dy 偶ywop艂otu w kierunku ich wzrostu.

W piel臋gnacji niewysokiego 偶ywop艂otu przyda si臋 lekki sekator (elektryczny lub akumulatorowy). Wykorzystaj praktyczny uchwyt, by przycina膰 zb臋dne p臋dy krzew贸w zgodnie z kierunkiem ich wzrostu. W ten spos贸b szybko przywr贸cisz im naturalnie pi臋kny kszta艂t!

sekator aku SHT24AE-min.jpg

W przypadku przycinania i formowania niewielkich 偶ywop艂ot贸w do 1 metra wysoko艣ci najlepiej sprawdzaj膮 si臋 ma艂e no偶yce akumulatorowe, takie jak STIGA SGM 102 AE. Urz膮dzenie wyposa偶one jest w wymienne ostrza, z kt贸rych jedno (o d艂ugo艣ci ci臋cia 180 mm) przeznaczone jest specjalnie do przycinania 偶ywop艂otu. Co wi臋cej, posiada obrotowy uchwyt, podobnie jak sekatory elektryczne i akumulatorowe. Mo偶esz go obr贸ci膰 w zakresie 180 stopni, w 3 pozycjach (pionowej, poziomej lub do ci臋cia pod k膮tem).

Ma艂e i por臋czne no偶yce akumulatorowe to wszystko, czego potrzebujesz, by sprawnie uformowa膰 偶ywop艂ot, kt贸ry tworz膮 niewielkie krzewinki. Tym bardziej je艣li mo偶esz ci膮膰 p臋dy w kierunku wzrostu (pionowo, poziomo lub pod k膮tem).

no偶yce aku SGM104AE-min.jpg

No偶yce akumulatorowe przydaj膮 si臋 r贸wnie偶 do ci臋cia i formowania 偶ywop艂ot贸w utworzonych z ro艣lin o du偶ych li艣ciach, np. zimozielonej laurowi艣ni. Przycinanie ich urz膮dzeniami o wi臋kszych i szerszych ostrzach mog艂oby spowodowa膰 uszkodzenie (poszarpanie) delikatnych blaszek li艣ciowych. Uszkodzone li艣cie zaczynaj膮 br膮zowie膰 i zamiera膰, natomiast 偶ywop艂ot traci swoje naturalne pi臋kno.

Tylko zadbany 偶ywop艂ot 鈥 zdrowy, g臋sty, silnie rozkrzewiony 鈥 dobrze spe艂nia swoje funkcje: upi臋ksza przydomowy krajobraz, zapewnia prywatno艣膰 podczas wypoczynku w ogrodzie. Ponadto os艂ania przed silnym wiatrem i izoluje od zgie艂ku.聽

Jedn膮 z form jesiennej piel臋gnacji tej wyj膮tkowej ro艣liny jest przycinanie krzew贸w (sanitarne, formuj膮ce). Nale偶y je przeprowadzi膰 przed pierwszymi przymrozkami 鈥 nie ma wi臋c czasu do stracenia. Zatem STIGA w d艂o艅! Wsp贸lnie szybko uporamy si臋 z ostatnim w sezonie ci臋ciem 偶ywop艂otu; wykonamy je w terminie, zgodnie ze sztuk膮 ogrodnicz膮 i przy minimalnym wysi艂ku.